poniedziałek, 5 grudnia 2011

Honoriusz Balzac "Jaszczur"

Tak samo jak inaczej czyta się dawne lektury szkolne, kiedy pozbawieni jesteśmy przymusu ogłupiającej analizy i interpretacji, tak samo inaczej czyta się dawne lektury polonistyczne. A ja czasami wracam do tego, czego na studiach przeczytać nie zdążyłam i robię małą powtórkę z rozrywki. Tym razem padło na „Jaszczura”, choć muszę przyznać, że przypomniał mi o ewentualnych rozkoszach czytania Balzaca nie kto inny a Jacek Dehnel ze swoją „Balzakianą”. I chociaż przekład Boya - ten romantyczno-młodopolski słowotok – trąci już dziś myszką, warto zanurzyć się od czasu do czasu w tym literackim do bólu świecie. Bo w „Jaszczurze” jest wszystko, całe spektrum ludzkiego życia. Rafaelem – bohaterem skonstruowanym na wzór  romantycznych nieszczęśników, targają wszelkie możliwe namiętności. To chyba najbardziej romantyczna powieść Balzaca. Nie brakuje oczywiście modernistycznej już femme fatale, wyniszczających kobiet, kultu pieniądza, marzeń o poetyckiej sławie. Fascynująca jest też warstwa fantastyczna tej wczesnej powieści Balzaca. Najpierw demoniczny antykwariusz utkany na wzór Mefistofelesa, potem tajemnicza skóra jaszczura, która zmniejsza się z każdym pragnieniem wypowiedzianym przez Rafaela. Ta „jaszczurza” metafora to znakomita, ponadczasowa ilustracja ludzkich wyborów. Cała powieść jest wielowarstwowa i ponadczasowa. Jak to z klasyką bywa. Dlatego warto przymknąć oko na translatorskie potyczki Boya i zanurzyć się w świecie, który cały czas jest…  tylko w innych, współczesnych, nędznych szatach.

2 komentarze:

  1. Bardzo lubię wydania z BNek. Cenię je zwłaszcza za wyczerpujące wstępy opracowania. Przydawały się na studiach polonistycznych. Gdy szukałyśmy książki to w pierwszej kolejności w wydaniu BNowskim. Za Balzakiem nie przepadam zbytnio, choć mozaikę społeczno - charakterologiczną tworzy świetną.

    OdpowiedzUsuń
  2. Mnie "Jaszczurem" zainteresowała Janion, a "Balzakiana" wciąż przede mną. Każda droga jest dobra, żeby przeczytać "Jaszczura". Warto.:)

    OdpowiedzUsuń